0 0đGIỎ HÀNG
Giỏ hàng của bạn chưa có sản phẩm nào!

COPD Là Bệnh Gì? Dấu Hiệu, Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị

Ho kéo dài, thường xuyên có đờm, hụt hơi khi đi bộ hoặc leo cầu thang… là những biểu hiện dễ bị nhầm với tuổi tác hoặc bệnh hô hấp thông thường. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu của COPD – bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

COPD là bệnh hô hấp tiến triển kéo dài, gây cản trở luồng không khí ra vào phổi. Bệnh không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.

1. COPD là bệnh gì?

COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) là bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đặc trưng bởi tình trạng giới hạn luồng khí dai dẳng do tổn thương đường thở và/hoặc các phế nang.

Bệnh thường liên quan đến hai dạng tổn thương:

  • Viêm phế quản mạn tính: Đường thở bị viêm, tăng tiết chất nhầy, gây ho và khạc đờm kéo dài.

  • Khí phế thũng: Các vách phế nang bị phá hủy, làm giảm khả năng trao đổi khí và gây khó thở.

Hai tình trạng này có thể cùng xuất hiện ở một người bệnh.

Điểm đáng chú ý là COPD thường tiến triển âm thầm. Người bệnh có thể chỉ nhận ra vấn đề khi khả năng vận động đã giảm rõ rệt.

2. Những dấu hiệu cảnh báo COPD

Các triệu chứng thường gặp gồm:

  1. Ho kéo dài: Ho tái diễn nhiều ngày, đặc biệt vào buổi sáng. Một số người nhầm tưởng đây chỉ là ho do hút thuốc.
  2. Khạc đờm thường xuyên: Đờm có thể xuất hiện hằng ngày, nhất là sau khi thức dậy.
  3. Khó thở khi vận động: Ban đầu chỉ hụt hơi khi leo cầu thang hoặc đi nhanh. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể khó thở ngay cả khi thực hiện sinh hoạt nhẹ.
  4. Thở khò khè, nặng ngực: Luồng khí đi qua đường thở bị thu hẹp có thể tạo tiếng rít hoặc cảm giác tức ngực.
  5. Nhiễm trùng hô hấp tái diễn: Người bệnh có thể gặp các đợt ho, tăng đờm hoặc khó thở nặng hơn.

Không phải ai mắc COPD cũng có đầy đủ các triệu chứng trên. Đặc biệt, ho kéo dài và khó thở tăng dần không nên được xem là biểu hiện bình thường của tuổi già.

3. Nguyên nhân và những người có nguy cơ cao

COPD thường hình thành sau nhiều năm phổi tiếp xúc với các tác nhân gây hại.

Những yếu tố nguy cơ quan trọng gồm:

  • Hút thuốc lá: Là nguyên nhân hàng đầu ở nhiều quốc gia, bao gồm cả việc tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc thụ động.

  • Khói bụi và ô nhiễm không khí: Đặc biệt khi tiếp xúc lâu dài với khói bếp than, củi hoặc môi trường ô nhiễm.

  • Bụi và hóa chất nghề nghiệp: Người làm việc trong môi trường nhiều bụi, khói hoặc hơi hóa chất có thể có nguy cơ cao hơn.

  • Yếu tố di truyền: Thiếu alpha-1 antitrypsin là một nguyên nhân di truyền ít gặp.

  • Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của phổi: Chẳng hạn sinh non, nhiễm trùng hô hấp thời thơ ấu hoặc chức năng phổi phát triển không tối ưu.

COPD không chỉ xảy ra ở người hút thuốc. Người không hút thuốc nhưng tiếp xúc lâu dài với khói bụi và các tác nhân gây hại vẫn có thể mắc bệnh.

4. COPD được chẩn đoán bằng cách nào?

Triệu chứng và tiền sử tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ giúp bác sĩ nghi ngờ COPD, nhưng chưa đủ để xác định bệnh.

Đo chức năng hô hấp (hô hấp ký) là xét nghiệm quan trọng để chẩn đoán.

Người bệnh được hướng dẫn hít sâu và thở mạnh vào thiết bị đo. Bác sĩ sẽ đánh giá các chỉ số, đặc biệt là:

  • FEV1: Thể tích khí thở ra gắng sức trong giây đầu tiên.

  • FVC: Dung tích sống gắng sức.

Theo tiêu chuẩn GOLD, tỷ số FEV1/FVC dưới 0,70 sau sử dụng thuốc giãn phế quản là tiêu chí xác nhận tình trạng tắc nghẽn luồng khí dai dẳng trong bối cảnh lâm sàng phù hợp.

5. COPD có chữa khỏi được không?

Hiện chưa có phương pháp giúp phục hồi hoàn toàn những tổn thương phổi đã hình thành do COPD. Tuy nhiên, điều trị phù hợp có thể giảm triệu chứng, cải thiện khả năng vận động và hạn chế nguy cơ đợt cấp.

Thuốc giãn phế quản dạng hít : 

  • Đây là nhóm thuốc quan trọng trong điều trị COPD.
  • Thuốc giúp làm giãn cơ quanh đường thở, từ đó cải thiện luồng không khí và giảm khó thở.
  • Tùy mức độ triệu chứng và nguy cơ đợt cấp, bác sĩ có thể lựa chọn thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn hoặc kéo dài, đơn trị liệu hoặc phối hợp.

Thuốc chống viêm dạng hít : 

  • Corticosteroid dạng hít có thể được chỉ định cho một số nhóm người bệnh, đặc biệt khi có nguy cơ đợt cấp phù hợp với tiêu chí chuyên môn hoặc đồng mắc hen.
  • Không phải mọi người mắc COPD đều cần sử dụng thuốc này.

Phục hồi chức năng hô hấp : 

  • Các chương trình tập luyện, hướng dẫn kỹ thuật thở và giáo dục sức khỏe giúp người bệnh cải thiện khả năng hoạt động và chất lượng cuộc sống.

Thay đổi lối sống : 

  • Ngừng hút thuốc là một trong những biện pháp quan trọng nhất để làm chậm sự suy giảm chức năng phổi.
  • Ngoài ra, người bệnh cần tránh khói bụi, duy trì vận động phù hợp, dinh dưỡng đầy đủ và tiêm chủng theo khuyến cáo.

Lưu ý: Thuốc điều trị COPD cần được bác sĩ lựa chọn dựa trên tình trạng bệnh. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc xịt hoặc thay đổi phác đồ.

6. Đợt cấp COPD nguy hiểm như thế nào?

Đợt cấp COPD là tình trạng các triệu chứng hô hấp xấu đi trong thời gian ngắn, thường biểu hiện bằng:

  • Khó thở tăng rõ rệt so với thường ngày.

  • Ho nhiều hơn, lượng đờm tăng hoặc đờm thay đổi tính chất.

  • Thở khò khè, mệt mỏi và giảm khả năng sinh hoạt.

Đợt cấp có thể liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp, ô nhiễm không khí hoặc các yếu tố khác.

Cần cấp cứu ngay nếu người bệnh khó thở dữ dội, tím môi, lú lẫn, đau ngực hoặc không thể nói trọn câu vì thiếu hơi.

Đợt cấp nặng có thể dẫn đến suy hô hấp và cần điều trị tại bệnh viện.

7. Làm gì để sống khỏe hơn khi mắc COPD?

Người bệnh có thể chủ động kiểm soát COPD bằng những việc thiết thực:

  1. Ngừng hút thuốc và tránh tiếp xúc với khói thuốc.

  2. Dùng thuốc đúng chỉ định, học cách sử dụng dụng cụ hít và kiểm tra kỹ thuật hít định kỳ.

  3. Tái khám đúng lịch để đánh giá triệu chứng, chức năng hô hấp và nguy cơ đợt cấp.

  4. Duy trì vận động phù hợp, kết hợp phục hồi chức năng hô hấp khi được khuyến nghị.

  5. Tiêm chủng theo hướng dẫn, đặc biệt các vaccine phòng bệnh hô hấp phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

COPD Là Bệnh Gì? Dấu Hiệu, Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị
Bình luận
Viết bình luận